Blog

yourdoc-facebook1.png

Εξακολουθούν οι περικοπές στις δαπάνες που αφορούν την υγεία σε όλα τα επίπεδα. Τελευταία γίνομαι δέκτης πολλών παραπόνων από γνωστούς και φίλους – ασθενείς και μη – οι οποίοι δυσκολεύονται να κατανοήσουν την όλη κατάσταση. Συνεχείς μειώσεις στη φαρμακευτική δαπάνη οδήγησαν το τελευταίο διάστημα και εμάς ως γιατρούς και θεραπευτές σε αναθεώρηση της καθημερινής μας ιατρικής πρακτικής.

Με βάση τα δεδομένα που διαμορφώνονται, ο γιατρός καλείται να επιλέξει φάρμακα αλλά και εργαστηριακές εξετάσεις, μέσα από αυστηρές οδηγίες, που γνώμονα έχουν μόνο την εξοικονόμηση πόρων και – δυστυχώς – όχι πάντα το όφελος του ασθενή του.

Ποιος είναι επομένως ο ρόλος του γιατρού σε αυτόν τον κυκεώνα αλλαγών στο σύστημα υγείας; Τι καλείται και τι οφείλει να κάνει για να υποστηρίξει την δική του υπεύθυνη θέση αλλά και την υγεία των ασθενών που τον εμπιστεύονται;

Η άποψή μου είναι πως σε κάθε περίπτωση πρώτιστο μέλημα του κάθε γιατρού πρέπει πάση θυσία να είναι η καλή υγεία των ασθενών του. Αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο και αν ξεφύγουμε πέρα από αυτό, τότε χάνουμε κάθε προσανατολισμό ως επιστήμονες.

Με γνώμονα λοιπόν αυτό o γιατρός οφείλει να σταθεί απέναντι στον ασθενή του αλλά και απέναντι στην αδυσώπητη πραγματικότητα στην Ελλάδα του 2014. Έχει χρέος ιερό να διερευνήσει και να θεραπεύσει νοσήματα, να συνταγογραφήσει φάρμακα αλλά και εξετάσεις με μόνο στόχο την διατήρηση – και γιατί όχι τη βελτίωση – της υγείας των ασθενών του. Σαφώς και οφείλει να τηρεί κανόνες και αρχές που ορίζονται από τον κρατικό μηχανισμό.

Σε καμία περίπτωση όμως δεν πρέπει οι προσταγές του κράτους να επηρεάσουν επί τα χείρω την υγεία του Έλληνα ασθενή. Ο γιατρός καλείται να αναλάβει και αυτόν τον δύσκολο ρόλο. Να συγκεράσει οικονομικά δεδομένα με ιατρικές πράξεις και αποφάσεις, χωρίς να επηρεαστεί η ισορροπία της υγείας των ανθρώπων που τον εμπιστεύονται.

Θεωρώ λοιπόν ιερό μας χρέος να σταθούμε με κάθε τρόπο στο πλάι των ασθενών μας που δυσκολεύονται να κατανοήσουν την πραγματικότητα αλλά και δεν πρέπει να μείνουν αβοήθητοι στη λήψη αποφάσεων που αφορούν την υγεία τους.


triglycerides1.jpg

Τα λιπίδια, κοινώς γνωστά ως λίπη, είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Τα προσλαμβάνουμε μέσω της τροφής και παράγονται κυρίως στο συκώτι. Για να μεταφερθούν στο υδάτινο περιβάλλον του σώματος, τα λιπίδια, και ειδικότερα η χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια, χρησιμοποιούν ειδικά “οχήματα” που ονομάζονται λιποπρωτεΐνες.


Woman-beach-sea1.jpg

Ιδιαίτερα συχνά σχεδόν κάθε καλοκαίρι είναι τα περιστατικά των εγκαυμάτων, της ηλίασης και της θερμοπληξίας. Η γνώση για την πρόληψη αυτών των περιπτώσεων είναι εξαιρετικά σημαντική, δεδομένου ότι θέτουν την υγεία μας σε σοβαρό κίνδυνο.

Εγκαύματα

Το ηλιακό έγκαυμα αποτελεί οξεία βλάβη του δέρματος από την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας. Οφείλεται στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV- B) η οποία διαπερνά την επιδερμίδα. Η έκταση του ηλιακού εγκαύματος εξαρτάται από τον τύπο του δέρματος, τη διάρκεια έκθεσης στον ήλιο και την ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας.

Βλάβες των ιστών που προκαλούνται από θερμότητα. Ανάλογα με τα συμπτώματά τους, διακρίνονται σε:

  1. Α’ Βαθμού, όπου το δέρμα ασπρίζει με την πίεση και γίνεται ευαίσθητο.
  2. Β’ Βαθμού, όπου το δέρμα είναι ερυθρό με φυσαλίδες και πολύ ευαίσθητο.
  3. Γ’ Βαθμού, όπου το δέρμα είναι σκληρό και ξηρό χωρίς να είναι ευαίσθητο.

Τα ελαφρά εγκαύματα Α΄ ή Β΄ βαθμού περιορισμένης εκτάσεως μπορούν να αντιμετωπιστούν στο σπίτι. Εγκαύματα Β΄ ή Γ΄ βαθμού, τα οποία έχουν έκταση που υπερβαίνει το 10% της επιφανείας του σώματος, απαιτούν μεταφορά στο νοσοκομείο. Την έκταση του εγκαύματος υπολογίζουμε, αν λάβουμε υπόψη ότι η παλάμη έχει έκταση περίπου 1% της επιφάνειας του σώματος.

Οι ηλιακές ακτίνες προκαλούν εγκαύματα τόσο το καλοκαίρι, όσο και τον χειμώνα, όπου η υπεριώδης ακτινοβολία είναι εντονότερη από την αντανάκλαση του ήλιου στο χιόνι. Η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, ειδικά τις επικίνδυνες ώρες μεταξύ 12.00 και 16.00, χωρίς αντηλιακή προστασία προκαλεί διαστολή των αιμοφόρων αγγείων και προκαλεί έντονη ερυθρότητα στο δέρμα, μικρές φυσαλίδες, πόνο και οίδημα.

Αντιμετώπιση των ελαφρών εγκαυμάτων

  1. Απομακρυνθείτε αμέσως απ’ τον ήλιο πηγαίνοντας στη σκιά.
  2. Καθαρίστε και δροσίστε την περιοχή με άφθονο καθαρό νερό.
  3. Βάλτε στο σημείο μια υγρή κομπρέσα και κάντε ντους κάθε δεκαπέντε λεπτά. Με αυτόν τον τρόπο θα περιορίσετε τη διείσδυση του εγκαύματος και θα ανακουφιστείτε.
  4. Στεγνώστε προσεκτικά με μία γάζα ή απαλή πετσέτα, χωρίς να τρίβετε.
  5. Εφαρμόστε ένα προϊόν που να βοηθάει την επούλωση ενυδατώνοντας το δέρμα, ενώ παράλληλα προστατεύει από μικρόβια και βακτηρίδια.
  6. Επαναλάβετε την παραπάνω διαδικασία 3-4 φορές την ημέρα.
  7. Αποφύγετε εντελώς την περαιτέρω έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία.

Ηλίαση

Ο ιατρικός όρος για τη λέξη ηλίαση είναι η υπερθερμία. Είναι μια παθολογική κατάσταση στην οποία το σώμα παράγει ή αποκτά περισσότερη θερμότητα από ότι μπορεί να ελέγξει, η οποία προκαλείται από παρατεταμένη έκθεση του κεφαλιού στις ηλιακές ακτίνες χωρίς κάλυμμα.

Τέσσερις είναι οι βασικές ομάδες υψηλού κινδύνου στην περίπτωση της ηλίασης: τα παιδιά κάτω των δύο ετών, τα υπέργηρα άτομα, τα άτομα με προβλήματα νεφρού, καρδιάς ή κυκλοφορίας του αίματος, καθώς και τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη και χρησιμοποιούν ινσουλίνη.

Συμπτώματα

  1. Κόκκινο και ζεστό πρόσωπο
  2. Γρήγορος και δυνατός παλμός
  3. Πόνος στο κεφάλι, αδυναμία, ζαλάδα, ίλιγγος, παραισθήσεις, παραλήρημα
  4. Έξαψη, εμετός, υψηλός πυρετός
  5. Σε βαριές περιπτώσεις, εμφανίζονται σπασμοί και απώλεια συνείδησης

Αντιμετώπιση

  1. Μεταφορά σε ένα δροσερό μέρος
  2. Αφαίρεση των ρούχων
  3. Δροσερό μπάνιο για να μειωθεί τη θερμοκρασία
  4. Κατανάλωση δροσερού προς το παγωμένο νερό

Θερμοπληξία

Η θερμοπληξία είναι λειτουργική διαταραχή του ανθρωπίνου οργανισμού η οποία οφείλεται σε ανεπάρκεια ή σε δυσλειτουργία των θερμορυθμιστικών μηχανισμών. Πρόκειται για μια εξαιρετικά επείγουσα ιατρική κατάσταση, απειλητική για τη ζωή, που εμφανίζεται όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι πολύ υψηλή και η σχετική υγρασία της ατμόσφαιρας είναι πάνω από 70%, γεγονός που δυσκολεύει και εμποδίζει την εξάτμιση του ιδρώτα και την αποβολή θερμότητας από το σώμα.

Συμπτώματα

  1. Πυρετός, εμετός, διάρροια
  2. Διαταραχή της πηκτικότητας του αίματος
  3. Απουσία εφίδρωσης
  4. Απώλεια αισθήσεων
  5. Πιθανότητα πρόκλησης εμφράγματος του μυοκαρδίου
  6. Σε ακραίες περιπτώσεις, κωματώδης κατάσταση και θάνατος

Μέτρα πρόληψης

  1. Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο.
  2. Προτίμηση σκιερών και δροσερών σημείων, ελαφρό ντύσιμο με άνετα και ανοιχτόχρωμα ρούχα, καπέλο και γυαλιά ηλίου.
  3. Αποφυγή χώρων με συνωστισμό.
  4. Χλιαρά ντους, κατανάλωση πολλών υγρών.
  5. Σε έντονη εφίδρωση η λήψη αλατιού μπορεί να βοηθήσει στο να κρατηθεί το επίπεδο των υγρών στον οργανισμό.
  6. Αποφυγή οινοπνευματωδών ποτών, κατανάλωση μικρών και ελαφρών γευμάτων χωρίς λιπαρά, αλλά με πολλά φρούτα και λαχανικά.
  7. Αποφυγή βαριάς σωματικής εργασίας σε ζεστούς χώρους με άπνοια και μεγάλη υγρασία.
  8. Περιορισμένη έκθεση στον ήλιο.
  9. Τέλος, απαραίτητη είναι η συμβουλή του γιατρού για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας.

Οι πιο ευπαθείς ομάδες σε υψηλές θερμοκρασίες είναι τα νεογνά και τα βρέφη, οι ηλικιωμένοι και οι πάσχοντες από χρόνια νοσήματα. Ειδικά όσοι πάσχουν από χρόνια αναπνευστικά, καρδιαγγειακά κ.λπ. νοσήματα πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους αν θα συνεχίσουν την αγωγή και σε ποια δοσολογία, διότι μερικά φάρμακα έχουν την ιδιότητα να αυξάνουν την θερμοκρασία του σώματος.

Αντιμετώπιση συμπτωμάτων

  1. Μεταφέρετε τον ασθενή άμεσα σε μέρος δροσερό, ευάερο και σκιερό ή αν είναι δυνατό σε αεριζόμενο χώρο.
  2. Τοποθετείτε τον ασθενή σε ύπτια θέση.
  3. Αφαιρείτε τα βαριά ρούχα, για να αερίζεται το σώμα του.
  4. Αερίζετε τον ασθενή με ότι πρόχειρο μέσο διαθέτετε (βεντάλιες, χαρτόνια κ.α).
  5. Βρέχετε το πρόσωπο του, το λαιμό, το στήθος και γενικά το σώμα του με κρύο ή παγωμένο νερό.
  6. Τοποθετείτε ψυχρά επιθέματα στο πρόσωπο και το κεφάλι του.
  7. Τοποθετείτε, παράλληλα, θήκες με πάγο στο λαιμό, τη βουβωνική χώρα και τις μασχάλες, επιταχύνοντας με αυτόν τον τρόπο την απώλεια θερμότητας από το σώμα του.
  8. Ελέγχετε διαρκώς τη θερμοκρασία του σώματός του και συνεχίζετε τις προσπάθειες ψύξης μέχρι η θερμοκρασία του σώματός του να πέσει στους 38 ºC. Σημειώνεται ότι τα αντιπυρετικά δεν έχουν κανένα ρόλο στη θεραπεία της υπερθερμίας.
  9. Κάνετε εντριβές στα άκρα του με κατεύθυνση από κάτω προς τα πάνω.
  10. Αν είναι εφικτό, χορηγείτε άφθονα υγρά με μικρές ποσότητες αλατιού για να αναπληρώσει αυτά που έχασε ο οργανισμός του εξαιτίας της μεγάλης εφίδρωσης.
  11. Σε περιπτώσεις σπασμών προστατέψτε τον από πιθανό αυτοτραυματισμό, χωρίς ωστόσο να τοποθετήσετε κάτι στο στόμα του και να του δώσετε υγρά.
  12. Σε περίπτωση εμετού σιγουρευτείτε ότι η αεροφόρος οδός παραμένει ανοιχτή γυρίζοντάς τον στο πλάι.
  13. Καλείτε το ΕΚΑΒ για την μεταφορά του σε νοσοκομείο και περαιτέρω αντιμετώπιση.

file0002531952111.jpg

Η δοκιμασία ανοχής της γλυκόζης ή αλλιώς «καμπύλη σακχάρου» πραγματοποιείται στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν αμφιβολίες για τη διάγνωση του διαβήτη.

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια πάθηση όπου το σώμα δεν είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά τη γλυκόζη για τη μετατροπή της σε ενέργεια. Χαρακτηρίζεται από αύξηση της συγκέντρωσης του σακχάρου στο αίμα (υπεργλυκαιμία) και διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης, είτε ως αποτέλεσμα ελαττωμένης έκκρισης της ινσουλίνης από το πάγκρεας, είτε λόγω ελάττωσης της ευαισθησίας των κυττάρων του σώματος στην ινσουλίνη.

Η διαδικασία για τη δοκιμασία έχει ως εξής:

Πριν από την ημέρα της εξέτασης

– Χρειάζεται μια ισορροπημένη δίαιτα που να περιέχει τουλάχιστον 150 γραμμάρια υδατανθράκων την ημέρα για 3 ημέρες πριν την εξέταση. Φρούτα, ψωμιά, δημητριακά, crackers και αμυλούχα λαχανικά, όπως πατάτες, φασόλια και καλαμπόκι είναι καλή πηγή υδατανθράκων.
– Το άτομο θα πρέπει να μην έχει φάει και πιει, να μην καπνίσει να μην ασκηθεί έντονα τουλάχιστον 8 ώρες πριν την εξέταση.
– Οι έγκυες θα πρέπει να ενημερώσουν τον μαιευτήρα τους για τη λήψη οποιουδήποτε συνταγογραφούμενου ή μη φαρμάκου, διότι μπορεί να συστηθεί η διακοπή του πριν την εξέταση.

Την ημέρα της εξέτασης

– Το άτομο πάει στο μικροβιολογικό εργαστήριο το πρωί, νηστικό. Μπορεί να έχει πιει μόνο νερό. Τις προηγούμενες 3 μέρες έχει φάει ελεύθερα έτσι ώστε να έχει πάρει αρκετούς υδατάνθρακες και το πάγκρεας του να έχει «ξυπνήσει» καλά για να μπορέσει να ανταποκριθεί όσο γίνεται καλύτερα στη δοκιμασία.
– Στο εργαστήριο λαμβάνεται μια μικρή ποσότητα αίματος (από τη φλέβα) για έλεγχο του σακχάρου.
– Ο εξεταζόμενος πίνει ένα ποτήρι νερό μέσα στο οποίο έχουν διαλυθεί 75g άνυδρης γλυκόζης, μια σκόνη που μπορεί να πάρει ο εξεταζόμενος από το φαρμακείο. Καθώς είναι πολύ γλυκό, η κατάποσή του πρέπει να είναι μέσα σε 5-10 λεπτά.
– Ακολουθούν 2 ώρες κατά τις οποίες ο εξεταζόμενος πρέπει να παραμείνει καθιστός σε μια καρέκλα, να μην καπνίσει και να μη φάει τίποτα.
-Στο δίωρο αυτό μεσολαβούν αιμοληψίες 30, 60 και 90 λεπτά μετά τη λήψη του διαλύματος γλυκόζης.
– Στις 2 ώρες γίνεται άλλη μια αιμοληψία για να διαπιστωθεί το πόσο έχει ανέβει το σάκχαρο.

Φυσιολογικά στις 2 ώρες πρέπει να βρίσκεται κάτω από 140 mg/dl. Η διάγνωση του διαβήτη γίνεται αν το σάκχαρο έχει φτάσει ή ξεπεράσει τα 200 mg/dl. Οι ενδιάμεσες τιμές χαρακτηρίζονται ως «διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη».


beach1.jpg

Ιδιαίτερα συχνά κατά το καλοκαίρι είναι τα λοιμώδη νοσήματα που μεταδίδονται λόγω διαφόρων παραγόντων. Καθώς πολλοί επιλέγουν τη θάλασσα ως προορισμό τη συγκεκριμένη εποχή, θα πρέπει να προσέχουν για ορισμένα πράγματα.

Μεγάλη μερίδα των λοιμωδών νοσημάτων οφείλεται στα μολυσμένα ύδατα. Οι παθογόνοι μικροοργανισμοί συνηθέστερα καταπίνονται με μικροποσότητες μολυσμένου ύδατος ή εισέρχονται από το αυτί, τον κόλπο και λύσεις της συνέχειας του δέρματος. Συμπτώματα όπως πόνος στο αυτί, διάρροια, εξανθήματα,ουρολοιμώξεις αλλά και κολπίτιδες είναι ανάμεσα στα πιο κοινά.

Αρκετοί παθογόνοι μικροοργανισμοί καιροφυλαχτούν επίσης και στις παραλίες. Στην περίπτωση αυτή, οι πύλες εισόδου είναι κυρίως μικροτραυματισμοί του δέρματος, οι οποίοι είναι συχνοί λόγω της συνήθειας των λουόμενων να κυκλοφορούν ξυπόλητοι.

Είναι σημαντικό λοιπόν να τηρούνται ορισμένοι βασικοί κανόνες κατά την κολύμβηση και την παραμονή στην παραλία. Είναι προφανές ότι θα πρέπει να υπάρχει προτίμηση για τις καθαρές θάλασσες. Το νερό δεν θα πρέπει να καταπίνεται, τα αυτιά να προφυλάσσονται από την απευθείας επαφή μαζί του, ενώ αν είναι δύσκολο αυτό αποφύγετε τις βουτιές.

Καθώς η υγρασία ευνοεί τον τοπικό πολλαπλασιασμό μικροβίων, σε περίπτωση που στα αυτιά έχει εγκλωβιστεί νερό, αποφύγετε την τοποθέτηση βάμβακος για απομάκρυνση του ή και άλλων αντικειμένων γιατί μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση.

Αποφύγετε ακόμη το μπάνιο εάν έχετε ανοιχτές πληγές, διάρροια ή είστε άρρωστοι, πλυθείτε πάντα με νερό και σαπούνι μετά την θάλασσα, μην περπατάτε ξυπόλητοι και χρησιμοποιείτε πάντα πετσέτα ή κάποιο κάλυμμα για να καθίσετε στην παραλία.

Αντίστοιχοι κανόνες ισχύουν και στην περίπτωση της πισίνας. Στις πισίνες επιβάλλονται συχνά ντους κάθε φορά που ετοιμάζεστε να μπείτε στην πισίνα και κάθε φορά που βγαίνετε από αυτήν. Συνίστανται τέλος οι παντόφλες για την αποφυγή τουλάχιστον των μυκητιάσεων των ποδιών.


Diabetes-app1.png

Με την εξέλιξη της τεχνολογίας στις μέρες μας – και ειδικά στην κινητή τηλεφωνία – έχει προκύψει η τάση πολλών να χρησιμοποιούν εφαρμογές (applications – apps) υγείας για να παρακολουθούν την κατάστασή τους, να γυμνάζονται ή και για να ενημερώνονται.

Ως αποτελέσματα προέκυψε ο όρος mHealth (mobile health), ο οποίος περιγράφεται ως η χρήση της κινητής τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών για τη βελτίωση της υγείας. Σκοπός της «κινητής υγείας», όπως έχει διατυπωθεί από διάφορες τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν, είναι να προωθήσει τον υγιεινό τρόπο ζωής και την πρόληψη, να υποστηρίξει τις υπηρεσίες περίθαλψης, αλλά και να παρέχει αξιόπιστες πληροφορίες για την υγεία στα πλαίσια της ενημέρωσης και της εκπαίδευσης.

Βέβαια όλα αυτά μπορεί να ακούγονται ωραία, ωστόσο η mHealth είναι ένας πολύ νέος τομέας με την επιστημονική κοινότητα να βρίσκεται ακόμη στο σημείο συλλογής τεκμηρίων σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την οικονομική αποδοτικότητα της. Συνεπώς, πολλές εφαρμογές μπορεί να είναι ανακριβείς και εν τέλει επικίνδυνες, είτε σε επίπεδο έγκυρης πληροφόρησης είτε σε τεχνικά θέματα.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μιας μελέτης που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό της Αμερικανικής Ιατρικής Ένωσης (JAMA), σχετικά με εφαρμογές που προβάλλονταν ως εργαλεία που μπορούν να αξιολογούν φωτογραφίες του δέρματος και να ενημερώσουν για την πιθανότητα ανάγκης ιατρικής φροντίδας. Ορισμένες από τις εφαρμογές που εξέτασαν, χρησιμοποιούν έναν αυτοματοποιημένο αλγόριθμο για την ανάλυση της εικόνας, ενώ κάποια άλλη ζητά άδεια για να τις στείλει σε δερματολόγο και να επιστρέψει τη διάγνωση εντός 24 ωρών. Αυτό που διαπιστώθηκε, ήταν ότι ο ανθρώπινος παράγοντας ήταν περισσότερο επιτυχής στην κατάλληλη εκτίμηση των περιπτώσεων. Η ανακρίβεια όμως μπορεί να είναι επικίνδυνη σε τέτοια θέματα.

Στο χώρο του διαβήτη πάντως, η τεχνολογία μέσω των εφαρμογών επιχειρεί να διευκολύνει τη ζωή του ασθενούς. Ένας διαβητικός χρειάζεται να ελέγχει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα του αρκετές φορές την ημέρα, ενώ ακόμη πρέπει να προσέχει τη διατροφή του και να γυμνάζεται.

Ορισμένες εφαρμογές προσφέρουν στους χρήστες μια συσκευή που μπορεί να συνδεθεί στο κινητό τηλέφωνό τους, η οποία μέσω ειδικής ταινίας όπου πάνω της αφήνεται μια σταγόνα από αίμα, μπορεί να μετρήσει τα επίπεδα της γλυκόζης και να στείλει τα αποτελέσματα στον γιατρό. Μπορούν επιπλέον να παρατηρήσουν το ιστορικό των μετρήσεών τους ή και να ενημερωθούν για τις θερμίδες που περιέχουν ορισμένα τρόφιμα.

Τα βίντεο που ακολουθούν παρουσιάζουν δύο εκ των πολλών εφαρμογών για ασθενείς με διαβήτη.

Πριν χρησιμοποιήσετε κάποια εφαρμογή βεβαιωθείτε ότι είναι ασφαλής.


Pancreas1.jpg

Το πάγκρεας είναι ένα όργανο που βρίσκεται πίσω από το στομάχι και μπροστά από τη σπονδυλική στήλη. Είναι ένα όργανο του πεπτικού συστήματος, το οποίο παράγει τα απαραίτητα για την πέψη ένζυμα, καθώς και ορμόνες που ρυθμίζουν τη γλυκόζη αίματος.

Ο καρκίνος του παγκρέατος είναι από τις σοβαρότερες μορφές καρκίνου. Είναι μια ύπουλη, επιθετική και σχετικά σιωπηρή νόσος που σπάνια εμφανίζεται σε άτομα ηλικίας μικρότερης των 45 χρόνων. Η μέγιστη συχνότητα είναι ανάμεσα στις ηλικίες 60 και 70 ετών.

Η ανίχνευση και διάγνωση της νόσου παρουσιάζουν δυσκολίες διότι στα αρχικά στάδια δεν εμφανίζονται αξιοσημείωτα σημεία ή συμπτώματα, ενώ όταν υπάρχουν, είναι παρόμοια με αυτά πολλών άλλων ασθενειών. Επίσης, η ανατομική θέση του παγκρέατος δεν ευκολύνει τη διάγνωση, ενώ και οι εξετάσεις που χρειάζονται για αυτήν δεν είναι εύκολες. Για τους λόγους αυτούς σπάνια γίνεται στα αρχικά στάδια, ενώ η νόσος έχει και την τάση να κάνει μεταστάσεις νωρίς στην εξέλιξη της.

Από τι προκαλείται ο καρκίνος παγκρέατος

Τα αίτια στα οποία οφείλεται ο καρκίνος του παγκρέατος δεν είναι ακόμα γνωστά. Υπάρχουν μερικοί παράγοντες που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο για τη νόσο. Οι εν λόγω παράγοντες περιλαμβάνουν την αύξηση της ηλικίας, το άρρεν φύλο (η νόσος είναι συχνότερη στους άνδρες), το κάπνισμα, ο διαβήτης, η χρόνια παγκρεατίτιδα, καθώς και το οικογενειακό ιστορικό. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι που έχουν τέτοιους παράγοντες, θα παρουσιάσουν τη νόσο. Επίσης άνθρωποι που δεν έχουν παράγοντες κινδύνου, μπορούν να προσβληθούν από τον καρκίνο αυτό.

Συμπτώματα

Στα αρχικά στάδια, όπως προαναφέρθηκε, ο καρκίνος παγκρέατος δεν προκαλεί συμπτώματα. Με την αύξηση του όγκου όμως εμφανίζονται τα εξής:

– Πόνος στο πάνω μέρος της κοιλιάς και της πλάτης.

– Ίκτερος με κίτρινη χροιά του δέρματος, των ματιών, τα ούρα χρώματος σκούρου καφέ και τα κόπρανα άχρωμα. Εάν ο όγκος επεκταθεί σε σημείο που να αποφράσσει τα χοληφόρα αγγεία, διακόπτεται η ελεύθερη ροή της χολής προς τον πεπτικό σωλήνα.

– Κνησμός (φαγούρα)

– Κοιλιακό άλγος: Oπόνος που γίνεται αισθητός μεταξύ του θώρακα και της βουβωνικής χώρας.

– Ανορεξία, απώλεια βάρους: Η απώλεια βάρους προέρχεται όχι μόνο από την ανορεξία αλλά και από το γεγονός ότι το πάγκρεας δεν παράγει κανονικά τα ένζυμα που συμβάλλουν στην πέψη. Η ανορεξία μάλιστα μπορεί να συνδέεται και με κατάθλιψη. Ο ασθενής ως αποτέλεσμα δεν μπορεί να απορροφήσει τα διατροφικά στοιχεία που χρειάζεται, παρουσιάζει υποσιτισμό και χάνει βάρος.

– Αναγούλες και εμετοί: Ο όγκος μπορεί να προκαλεί συμπίεση του πεπτικού σωλήνα στο επίπεδο του δωδεκαδάκτυλου και του λεπτού εντέρου.

– Αδυναμία: Τα καρκινικά κύτταρα καταναλώνουν τα θρεπτικά στοιχεία με αποτέλεσμα ο οργανισμός να στερείται βασικών στοιχείων και ενέργειας γεγονός που οδηγεί σε αδυναμία και απώλεια βάρους.

– Θρομβοφλεβίτιδα: Φλεγμονή μιας φλέβας, συνηθέστερα στο πόδι ή το χέρι, με ταυτόχρονη δημιουργία θρόμβου μέσα στη φλέβα.

– Οξεία παγκρεατίτιδα: Μια κατάσταση που παρουσιάζεται με κοιλιακό άλγος και συνήθως συνοδεύεται από αυξημένες τιμές παγκρεατικών ενζύμων στον ορό ή/και τα ούρα, λόγω οξείας φλεγμονής του παγκρέατος.

Τονίζεται ότι τα πιο πάνω σημεία και συμπτώματα μπορεί να προκληθούν και από άλλους λόγους. Εάν κάποιος παρουσιάζει κάποιο από αυτά, δεν σημαίνει ότι πάσχει από καρκίνο παγκρέατος, ωστόσο η παρουσία τους επιβάλλει εξέταση από γιατρό.

Θεραπεία

Η θεραπεία των παγκρεατικών νεοπλασιών αποσκοπεί αρχικά στην ίαση, ενώ σε περιπτώσεις που δεν είναι εφικτή, στόχος είναι η παράταση του χρόνου ζωής με ταυτόχρονη όμως βελτίωση της ποιότητας της και αντιμετώπιση των επιπλοκών της νόσου, κυρίως του άλγους.

Στις θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνονται η χειρουργική, η χημειοθεραπεία ως συμπληρωματική της πρώτης και η ακτινοθεραπεία που είναι τοπική και χρησιμοποιεί υψηλής ενέργειας ακτίνες για να σκοτώσει τα καρκινικά κύτταρα.

Η ολική χειρουργική αφαίρεση του καρκίνου παγκρέατος πάντως είναι η μόνη ελπίδα ίασης στην περίπτωση που διηθήσει σε λεμφαδένες, αιμοφόρα αγγεία και άλλους ιστούς ή όργανα.


yourdoc-facebook1.png

Πριν καιρό με επισκέφθηκε στο ιατρείο άνδρας γύρω στα 50, στον οποίο είχε για πρώτη φορά διαγνωσθεί διαβήτης.

Θεώρησε καλό να πάρει μια δεύτερη γνώμη, έχοντας πρώτα επισκεφθεί διαβητολογικό εξωτερικό ιατρείο νοσοκομείου, όπου του συνέστησαν να κάνει καθημερινά τρεις δόσεις ινσουλίνης.

Η αλήθεια είναι ότι προβληματίστηκα αρκετά με την προσέγγιση. Έμοιαζε αγχώδης, αλλά χωρίς ιδιαίτερα περιττά κιλά, έκανε καθιστική ζωή και μου έδειξε διάθεση να συνεργαστεί στενά μαζί μου.

Εκανα ό,τι θα έκανα σε οποιοδήποτε ασθενή με επισκέπτεται για πρώτη φορά με πρωτοδιαγνωσθέντα διαβήτη τύπου 2. Ορίσαμε ένα σωστό διαιτολόγιο, συζητήσαμε για τρόπους άσκησης ώστε να μειωθεί το στρες και να κινητοποιηθεί ο μεταβολισμός και πάνω απ’όλα προσπάθησα να του δώσω να καταλάβει ότι θα έπρεπε να νιώσει πιό δυνατός από το διαβήτη του. Παράλληλα -και επειδή είχε υψηλό σάκχαρο- ξεκινήσαμε θεραπεία με ένα μόνο αντιδιαβητικό δισκίο ημερησίως.

Τώρα -τέσσερεις σχεδόν μήνες μετά την πρώτη μας συνάντηση- ο Βασίλης είναι σε εξαιρετική κατάσταση, τρέφεται και ασκείται σωστά, έχει πολύ καλές τιμές σακχάρου και είναι απόλυτα ικανοποιημένος από την εξέλιξη.

Οφείλουμε πάντα να τονίζουμε στους ασθενείς μας, ότι η αλλαγή τρόπου ζωής είναι το νούμερο ένα ζητούμενο στην αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2 και όχι μόνον.

Τι λέτε; Δεν αξίζει τον κόπο;


Hodgkins1.jpg

Η νόσος του Hodgkin είναι ένας τύπος λεμφώματος. Τα λεμφώματα είναι τύποι καρκίνου που αναπτύσσονται στο λεμφικό σύστημα το οποίο αποτελεί μέρος της άμυνας του οργανισμού. Το παθολογοανατομικό χαρακτηριστικό γνώρισμα του λεμφώματος είναι το κύτταρο Reed – Sternberg, ένα γιγάντιο πολυπύρηνο κύτταρο, το οποίο συνήθως είναι ένα μετασχηματισμένο Β λεμφοκύτταρο.

Η αιτία που προκαλεί την ασθένεια Hodgkin’s είναι ακόμη άγνωστη γι’ αυτό και οι έρευνες συνεχίζονται. Η ασθένεια πάντως όπως και οι άλλες μορφές καρκίνου δεν είναι μεταδοτική από άτομο σε άτομο, αλλά ούτε και κληρονομική.

Μπορεί να προσβάλλει άτομα οποιασδήποτε ηλικίας, αλλά συμβαίνει συχνότερα σε ενήλικες στα πρώτα χρόνια της 4ης δεκαετίας της ζωής.

Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται η μόλυνση από συγκεκριμένους ιούς (HIV/AIDS, HTLV-1, EBV), οι ασθένειες και φάρμακα που αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ ρίσκο έχουν και οι μεταμοσχευμένοι ασθενείς.

Η θεραπεία της ασθένειας Hodgkin’s έστω κι’ αν έχει επηρεάσει διάφορες άλλες περιοχές, είναι συνήθως επιτυχής. Αρκετοί ασθενείς τώρα μπορούν να θεραπευθούν ή να θέσουν υπό έλεγχο την αρρώστια τους για πολλά χρόνια.

Διάγνωση

Αν υπάρχει υποψία για τη νόσο του Hodgkin, ο γιατρός λαμβάνει το ιατρικό ιστορικό του ασθενή και κάνει μια σχολαστική κλινική εξέταση. Γίνονται επίσης αναλύσεις αίματος και ακτινολογικός έλεγχος θώρακα, οστών, ήπατος και σπλήνα. Μάλιστα, από ένα διογκωμένο λεμφογάγγλιο θα ληφθεί ιστός, διαδικασία η οποία ονομάζεται βιοψία και αποτελεί τον μόνο σίγουρο τρόπο για να διαγνωστεί η ύπαρξη ή όχι καρκίνου.

Ο ειδικός θα παρατηρήσει στο μικροσκόπιο τον ιστό που αφαιρέθηκε από το λεμφογάγγλιο αναζητώντας κύτταρα Reed – Sternberg.

Συμπτώματα

Το πιο κοινό σύμπτωμα της νόσου του Hodgkin είναι μια ανώδυνη διόγκωση των λεμφογαγγλίων του λαιμού, της μασχάλης ή της βουβωνικής περιοχής. Άλλα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, νυχτερινές εφιδρώσεις, αίσθημα κούρασης, χάσιμο βάρους ή κνησμό (φαγούρα του δέρματος).

Εντούτοις, αυτά τα συμπτώματα δεν καθορίζουν με βεβαιότητα την ύπαρξη καρκίνου. Μπορεί να προκληθούν από πολλές συνηθισμένες ασθένειες, όπως η γρίπη ή άλλες λοιμώξεις. Πάντως είναι σημαντικό να επισκεφθεί κανείς ένα γιατρό, εάν τα συμπτώματα επιμείνουν για περισσότερο από 2 εβδομάδες. Κάθε ασθένεια πρέπει να διαγιγνώσκεται και να αντιμετωπίζεται το συντομότερο δυνατό και αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τη συγκεκριμένο νόσο.

Το μη Hodgkin, το δεύτερο είδος λεμφώματος το οποίο έχει διαφορετική θεραπευτική αντιμετώπιση, παρουσιάζει παρόμοια συμπτώματα με τις διαφορές στο ότι μπορεί να μην συνοδεύεται από πυρετό ή ο μυελός των οστών να προσβάλλεται από καρκινικά κύτταρα (λευχαιμική εικόνα), ενώ επηρεάζεται και το πεπτικό σύστημα.

Σημειωτέον όμως ότι τα συμπτώματα αυτά μπορεί να μην έχουν καμία σχέση με την ασθένεια Hodgkin’s και να είναι απλώς συνηθισμένα συμπτώματα κάποιας άλλης ασθένειας.

Θεραπεία

Η θεραπευτική αγωγή για τη νόσο του Hodgkin συνήθως περιλαμβάνει ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή μερικές φορές και τα δύο. Οι αποφάσεις για την αγωγή εξαρτώνται από το στάδιο της νόσου, τα σημεία του σώματος που βρίσκεται, τα συμπτώματα που παρουσιάζονται, την ηλικία και τη γενική κατάσταση της υγείας του ασθενή. 

Η ακτινοθεραπεία επιχειρεί να καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα και να σταματήσει την ανάπτυξή τους. Συνήθως οι ασθενείς κάνουν τη χημειοθεραπεία 5 ημέρες την εβδομάδα για αρκετές εβδομάδες χωρίς να χρειαστούν νοσηλεία σε κλινική. Η χημειοθεραπεία γίνεται με φαρμακευτικές ουσίες που επιχειρούν να εξολοθρεύσουν τα καρκινικά κύτταρα. Τέλος, η χημειοθεραπεία διεξάγεται συνήθως σε «κύκλους», δηλαδή μια περίοδος χημειοθεραπείας ακολουθείται από μια περίοδο παύσης, μετά ακολουθεί μια περίοδος χημειοθεραπείας και ούτω καθεξής. 

Παρενέργειες

Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της νόσου του Hodgkin είναι πολύ ισχυρές, γι’ αυτό και συχνά προκαλούν παρενέργειες, που μπορεί να είναι μικρής ή μεγάλης διάρκειας. Αυτές εξαρτώνται τόσο από τον τύπο της αγωγής όσο και από το μέρος του σώματος που δέχεται την αγωγή.

Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται η αύξηση της ενεργητικότητας και της όρεξης για φαγητό, η αϋπνία, φούσκωμα στα βλέφαρα, τα χέρια, τα πόδια και τα δάκτυλα, ανωμαλίες στην αρτηριακή πίεση, ενώ ο ασθενής μπορεί να είναι και ευάλωτος στις μολύνσεις. Επίσης μπορεί να παρουσιαστούν υψηλά επίπεδα ζαχάρου στο αίμα, ενώ μια άλλη πιθανή παρενέργεια είναι η αύξηση του βάρους. Σημειώνεται όμως ότι οι παρενέργειες είναι παροδικές και εξαφανίζονται σταδιακά μετά την συμπλήρωση της θεραπείας.

Μετά τη θεραπεία ο γιατρός στην αρχή θα εξετάζει τον ασθενή κάθε μήνα και αργότερα σταδιακά θα αραιώσει τις επισκέψεις.


sleep-375345_12801-1024x682.jpg

Το σύνδρομο των ανήσυχων ποδιών (RLS) είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται ως νευρολογική διαταραχή ύπνου. Πρόκειται για μια μη ηθελημένη ανάγκη κίνησης, συνήθως των κάτω άκρων των ποδιών και μερικές φορές και των χεριών ή και σπάνια του κορμού.

Οι πάσχοντες από το RLS έχουν δυσάρεστες αισθήσεις στα πόδια που τους κάνουν να θέλουν να τα κινούν.

Έχει διαπιστωθεί ότι οι μεσήλικες και οι ηλικιωμένοι επηρεάζονται περισσότερο, ωστόσο υπάρχουν και περιπτώσεις σε παιδιά και έφηβους.

Το αίτιο που το προκαλεί είναι ακόμη άγνωστο, αλλά φαίνεται ότι υπάρχει κάποιο κληρονομικό υπόστρωμα, διότι αφενός έχουν βρεθεί πολλές οικογένειες που τα μέλη τους έχουν τάση εμφάνισης του συνδρόμου και αφετέρου έχουν απομονωθεί κάποια χρωμοσώματα που είναι κοινά στα άτομα που πάσχουν από αυτό.

Το σύνδρομο των ανήσυχων ποδιών έχει δύο χαρακτηριστικά ως προς τα πιθανά αίτια:

1. Μπορεί να είναι πρωτοπαθές ή ιδιοπαθές στο οποίο δεν ανευρίσκεται κάποιο συγκεκριμένο αίτιο και συνήθως είναι κληρονομικό. Σε αυτές τις περιπτώσεις το stress, ψυχολογικά προβλήματα ή κόπωση μπορούν να επιδεινώσουν τα συμπτώματα.

2. Μπορεί να είναι δευτεροπαθές για το οποίο έχουν ενοχοποιηθεί πάρα πολλά αίτια. Μερικά από αυτά είναι η υπομαγνησιαιμία,  φλεβική ανεπάρκεια κάτω άκρων, η νεφρική ανεπάρκεια σε τελικό στάδιο ή σε αιμοδιάλυση, η χρόνια σιδηροπενική αναιμία, τα μειωμένα επίπεδα φυλλικού οξέος ή βιταμίνης Β12 στον οργανισμό, καθώς και άλλα πιο σπάνια αίτια όπως ισχιαλγία-ριζαλγία κάτω άκρων, ρευματοειδής αρθρίτιδα, σύνδρομο Sjogren, σακχαρώδης διαβήτης, αμυλοείδωση και νόσος του Lyme.

Πάντως μια αρκετά συχνή εμφάνιση του συνδρόμου είναι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Πιστεύεται ότι σε ένα σημαντικό ποσοστό οι γυναίκες που εγκυμονούν μπορεί να παρουσιάσουν το σχετικό σύνδρομο το οποίο όμως παρέρχεται μερικούς μήνες μετά τον τοκετό. Πιστεύεται όμως και ότι οι συγκεκριμένες γυναίκες έχουν 4 φορές περισσότερες πιθανότητες να νοσήσουν από αυτό σε μεγαλύτερη ηλικία.

Τρείς ακόμη παθήσεις μοιάζουν με το σύνδρομο, η ακαθησία, το σύνδρομο των αλγεινών κάτω άκρων με σύσπαση των δακτύλων και οι νυκτερινές κράμπες των κνημών. Η κυριότερη διαφορά είναι ότι και οι τρείς αυτές παθήσεις προκαλούν πόνο που δεν περνά με την κίνηση.

Τέλος, υπάρχουν και κάποια φάρμακα που μπορούν να έχουν σαν ανεπιθύμητη ενέργεια το σύνδρομο των ανήσυχων κάτω άκρων, όπως τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, οι αναστολείς της επαναπρόσληψης της σεροτονίνης, το αλκοόλ, η καφεΐνη, οι βήτα αναστολείς και άλλα.

Τα συμπτώματα

Η διάγνωση του συνδρόμου γίνεται μετά τη λήψη ιστορικού και συνήθως σε άτομα που εξετάζονται για χρόνια αϋπνία. Τα συμπτώματα πάντως περιγράφονται με διάφορους τρόπους. Το RLS μπορεί να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά συνήθως επιδεινώνεται τη νύχτα και μπορεί να δυσκολέψει τον ύπνο. Περιγράφεται ως μια αίσθηση «μυρμηγκιάσματος» στο εσωτερικό μέρος της κνήμης και μπορεί να σχετίζεται με γενικότερους πόνους και ενοχλήσεις στα πόδια. Η αίσθηση συνήθως εξαφανίζεται με την κίνηση του αντίστοιχου άκρου.

Στα συμπτώματα που έχουν αναφερθεί, περιλαμβάνονται εκτός από το μυρμήγκιασμα και η ανατριχίλα, το κάψιμο, ο πόνος, το τράβηγμα ή ακόμη η αίσθηση ότι κάτι έρπει κάτω από το δέρμα. Μπορούν μάλιστα να παρουσιαστούν και στα δύο πόδια, ενώ ορισμένες φορές προσβάλλουν και τα χέρια.

Η επιδείνωσή τους γίνεται όταν ο ασθενής αναπαύεται, ενώ βελτιώνονται με την κίνηση. Επειδή συνήθως εντείνονται κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι πάσχοντες συχνά παρουσιάζουν και κακή ποιότητα ύπνου και ως επακόλουθο εμφανίζουν συχνά ημερήσια υπνηλία.

Ο ασθενής νιώθει την άμεση ανάγκη να κινηθεί, να περπατήσει, να ταλαντευτεί ή και να τεντωθεί. Κάνοντας τις διάφορες αυτές κινήσεις τις οποίες μπορεί να ελέγχει, νιώθει ανακούφιση. Όταν όμως τις σταματά, επανέρχονται οι δυσάρεστες αισθήσεις στα πόδια του. Μάλιστα στους ασθενείς αυτούς υπάρχουν και κινήσεις που γίνονται χωρίς τη θέληση, οι οποίες είναι απότομες με ξαφνικά τινάγματα των ποδιών.

Η κλινική εικόνα της πάθησης συνήθως επιδεινώνεται με την πάροδο των ετών αλλά μπορεί και να εξαφανιστεί.

Θεραπεία

Οι ασθενείς με ήπια συμπτώματα δεν θα χρειαστούν φαρμακευτική αγωγή, καθώς μπορούν να αποφύγουν την κατανάλωση καφεΐνης, νικοτίνης και αλκοόλ για να δουν βελτίωση. Επίσης στην περίπτωση που λαμβάνουν κάποια φάρμακα όπως αντι-ισταμινικά ή αντι-εμετικά, μπορούν να ρωτήσουν τον γιατρό εάν ευθύνονται αυτά.

Πάντως επειδή είναι μια χρόνια νόσος και επειδή μια αγωγή που αρχικά έχει καλά αποτελέσματα, ίσως στην πορεία δε βοηθά,  με το πέρασμα του χρόνου μπορεί να γίνει επανεμφάνιση των συμπτωμάτων και ενίσχυση τους.

 




ΕΝΗΜΕΡΩΜΕΝΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΥΓΕΙΑ





ΕΝΗΜΕΡΩΜΕΝΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ, ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΥΓΕΙΑ





ΝΟΜΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ


ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΑΤΡΕΙΟΥ

Εθνικής Αντιστάσεως 74 & Αίαντος Καλαμαριά, 55133 Θεσσαλονίκη.

Επικοινωνία: 2310 222 845, 2310 488 688


ΑΦΗΣΤΕ ΜΑΣ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ




Κλείτσας Άγγελος Παθολόγος Καλαμαριά - Σήμα αναγνώρισης ασθενών από Doctoranytime



Copyright by Yourdoc.gr 2025. All rights reserved.



Web design by Siteworks



Copyright by Yourdoc.gr 2025. All rights reserved. Web design by Siteworks