Blog

Η υψηλή αρτηριακή πίεση ή υπέρταση είναι μια χρόνια πάθηση, η οποία κάνει την καρδιά να εργάζεται πιο εντατικά από το φυσιολογικό για να κυκλοφορεί το αίμα μέσω των αιμοφόρων αγγείων.

Αποτελεί έναν από τους κυριότερους παράγοντες κινδύνου ανάπτυξης καρδιαγγειακών παθήσεων, όπως στεφανιαία νόσος, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και καρδιακή ανεπάρκεια και συνιστά ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα υγείας στις αναπτυγμένες χώρες.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι ο αριθμός των υπερτασικών ατόμων παγκοσμίως κυμαίνεται στα 600 εκατομμύρια. Εκτιμάται επίσης ότι μόνο τα μισά υπερτασικά άτομα είναι ενήμερα της κατάστασής τους και από αυτά μόνο οι μισοί βρίσκονται υπό θεραπεία. Σύγχρονες απόψεις υπογραμμίζουν ότι η αλλαγή του τρόπου ζωής μπορεί να συνεισφέρει δυναμικά στην πρόληψη της χρόνιας υπέρτασης καθώς επίσης και στην επαναφορά, σε φυσιολογικά επίπεδα, της αυξημένης αρτηριακής πίεσης. Μεταξύ των αλλαγών στον τρόπο ζωής, οι ευεργετικές επιδράσεις της διατροφής στην υγεία του ανθρώπου έχουν υποδειχθεί σε αρκετές μελέτες.

Διατροφή

Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν επιστημονικές ενδείξεις ότι η διατροφή η οποία είναι πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, σιτηρά ολικής αλέσεως, ψάρι, ξηρούς καρπούς και γαλακτοκομικά προϊόντα με χαμηλά λιπαρά, έχει ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία.

Μελέτες παρατήρησης υποδεικνύουν χαμηλότερη αρτηριακή πίεση σε χορτοφάγους συγκρινόμενοι με μη χορτοφάγους και σε εκείνους των οποίων η διατροφή είναι πλούσια σε μέταλλα και φυτικές ίνες. Όμως, επειδή οι φυτοφαγικές δίαιτες δεν είναι πρακτικές για την πλειονότητα των ανθρώπων μια εναλλακτική μορφή είναι η γνωστή σε όλους Μεσογειακή διατροφή. Το ελαιόλαδο είναι το βασικότερο χαρακτηριστικό αυτής της διατροφής, όχι μόνο επειδή έχει αρκετές ευεργετικές επιδράσεις αλλά επιτρέπει επίσης την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων λαχανικών με τη μορφή σαλάτας και οσπρίων και με τη μορφή μαγειρεμένου φαγητού.

Άλλα βασικά συστατικά της Μεσογειακής διατροφής είναι το σιτάρι, οι ελιές, τα σταφύλια και ποικίλα παράγωγα αυτών. Αυτού του είδους η παραδοσιακή διατροφή περιέχει 9 βασικά στοιχεία: υψηλή κατανάλωση ελαιολάδου, οσπρίων, δημητριακών, φρούτων, λαχανικών (σε καθημερινή βάση), μέτρια έως υψηλή κατανάλωση ψαριού (2-3 φορές την εβδομάδα), μέτρια κατανάλωση κρασιού, γαλακτοκομικών προϊόντων (κυρίως τυρί και γιαούρτι) και χαμηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος και υποκατάστατων αυτού (1 φορά την εβδομάδα). Επιπρόσθετα, αν και η πρόσληψη γάλατος είναι μέτρια, η κατανάλωση τυριού και γιαουρτιού είναι σχετικά υψηλή. Το αλκοόλ καταναλώνεται σε μέτριες ποσότητες και σχεδόν σε κάθε γεύμα. Η συγκεκριμένη δίαιτα χαρακτηρίζεται από χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένο λίπος (λιγότερο από το 9% της συνολικής ενέργειας), με τη συνολική πρόσληψη λίπους να ποικίλει από 30% έως 40% της συνολικής προσλαμβανόμενης ενέργειας .

Εστιάζοντας όχι τόσο σε διατροφικά πρότυπα αλλά σε πιο συγκεκριμένα συστατικά της τροφής συστήνεται περιορισμός του νατρίου και της πρόσληψης αλκοόλ, καθώς επίσης αύξηση της πρόσληψης καλίου και μαγνησίου.

Σε ό,τι αφορά την πρόσληψη νατρίου, η οποία αποτελεί την πιο βασική σύσταση για την αντιμετώπιση της υπέρτασης, θα πρέπει να κυμαίνεται στα 2.300 mg (ή 1 κουταλάκι του γλυκού αλάτι ) περίπου ημερησίως ή 1.500 mg σε ενήλικες που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο. Ο μέσος άνθρωπος καταναλώνει περίπου 3.400mg νατρίου ημερησίως, πολύ περισσότερο δηλαδή από το συνιστώμενο.

Οι βασικές πηγές νατρίου είναι:

– Επεξεργασμένα – τυποποιημένα – προπαρασκευασμένα τρόφιμα (ψωμί, τυριά, έτοιμες σούπες, έτοιμα φαγητά τύπου fast food, πίτσα, κέικ, κράκερ, μπισκότα, αλλαντικά, πίκλες, τσιπς, αλατισμένοι ξηροί καρποί, κονσερβοποιημένα τρόφιμα, κέτσαπ, μουστάρδα, ελιές, έτοιμα dressings, παστά τρόφιμα)
– Φυσικές πηγές: Λαχανικά, γάλα, κρέας, θαλασσινά.  Καταναλώνοντας τρόφιμα αυτής της κατηγορίας δεν είναι δυνατό να υπερβεί κάποιος τη συνιστώμενη πρόσληψη, αλλά συντελεί προσθετικά στη συνολική πρόσληψη νατρίου. Για παράδειγμα 1 ποτήρι γάλα χαμηλών λιπαρών περιέχει 107 mg νατρίου
– Επιπρόσθετο αλάτι κατά το μαγείρεμα και στο τραπέζι. Αρκετές συνταγές περιέχουν αρκετό αλάτι και πολλοί προσθέτουν αλάτι στο τραπέζι κατά τη  διάρκεια του φαγητού. Επίσης διάφορα υλικά που χρησιμοποιούνται έχουν αρκετό νάτριο. Για παράδειγμα 1 κουτάλι της σούπας σόγια σως περιέχει 1000 mg νατρίου.

Οδηγίες για τη μείωση της πρόσληψης του νατρίου:

1. Καταναλώστε περισσότερα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, άπαχο κρέας, ψάρι, μη επεξεργασμένα δημητριακά.
2. Αντικαταστήστε τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε νάτριο με τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας.
3. Διαβάστε τις ετικέτες τροφίμων και δείτε την περιεκτικότητα σε νάτριο (θα πρέπει να είναι λιγότερο από 5% για να θεωρείται χαμηλό σε νάτριο).
4. Χρησιμοποιήστε μυρωδικά (λεμόνι, πιπέρι, ρίγανη, ξύδι) για γεύση στο φαγητό ή στη σαλάτα.
5. Όταν τρώτε έξω ζητήστε να προσθέσουν αλάτι στο φαγητό ή στη σαλάτα και κάντε το μόνοι σας με μέτρο.
6. Προσοχή στις κρυφές πηγές νατρίου (π.χ. το ψωμί).
7. Αυξήστε την πρόσληψη καλίου το οποίο ανταγωνίζεται το νάτριο. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη καλίου κυμαίνεται στα 4.700 mg. Τρόφιμα πλούσια σε κάλιο είναι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, η πατάτα, η μπανάνα.

Οι συστάσεις που ισχύουν σήμερα σχετικά με την κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών είναι έως 30 ml αιθανόλης για τους άνδρες και 15 ml για τις γυναίκες. Η συγκεκριμένη σύσταση μεταφράζεται σε λιγότερο από 720 ml μπύρα ή 300 ml κρασί ή 60 ml ουίσκι για τους άνδρες και οι μισές ποσότητες για τις γυναίκες.

Συμπερασματικά, η διατροφή διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση παραγόντων για καρδιαγγειακές παθήσεις όπως η υπέρταση και σχετίζεται και με άλλους μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου όπως είναι ο διαβήτης, η υψηλή αρτηριακή πίεση και η παχυσαρκία.

Food photo created by freepik – www.freepik.com

Η υψηλή αρτηριακή πίεση ή υπέρταση (HTN) είναι μια χρόνια πάθηση, η οποία κάνει την καρδιά να εργάζεται πιο εντατικά από το φυσιολογικό για να κυκλοφορεί το αίμα μέσω των αιμοφόρων αγγείων.

Μπορεί να υπάρχει τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες, ωστόσο είναι συχνότερη σε άτομα άνω των 35 ετών. Η αύξηση της ηλικίας, το υπερβολικό σωματικό βάρος και η παχυσαρκία αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισής της. Μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθούν έχουν, επιπλέον, τα άτομα που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ, οι διαβητικοί, οι γυναίκες που παίρνουν αντισυλληπτικά χάπια, οι νεφροπαθείς, αυτοί που πάσχουν από ποδάγρα, καθώς και εκείνοι στων οποίων τις οικογένειες υπάρχει ιστορικό με υψηλή πίεση. Να σημειωθεί πάντως ότι οι τελευταίοι δεν είναι σίγουρο πως θα την παρουσιάσουν.

Όσον αφορά τα συμπτώματα, η υπέρταση εμφανίζει σπάνια και η αναγνώρισή της συνήθως γίνεται μέσω προσυμπτωματικού ελέγχου ή όταν το άτομο αναζητά φροντίδα για κάποιο άλλο πρόβλημα υγείας. Μερικά άτομα με υψηλή αρτηριακή πίεση αναφέρουν πονοκεφάλους (ειδικά στο πίσω μέρος του κεφαλιού και κατά τις πρωινές ώρες), καθώς και ζαλάδα, ίλιγγο, εμβοές (βόμβο ή σφύριγμα στα αυτιά), διαταραχές στην όραση ή λιποθυμικά επεισόδια. Η υψηλή πίεση, επίσης, αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιοπάθειες, καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικά επεισόδια.

Υπολογίζεται ότι μέχρι και το ένα τέταρτο του πληθυσμού παρουσιάζει υψηλή πίεση, ωστόσο μόνος ένας στους τρεις πάσχοντες το γνωρίζει. Ο μόνος τρόπος για να διαπιστωθεί εάν κάποιος έχει υψηλή πίεση είναι να την μετρήσει. Η μέτρησή της πρέπει να γίνεται κάτω από κατάλληλες συνθήκες και με το σωστό τρόπο. Ο ασθενής θα πρέπει να είναι ήρεμος και συνίσταται να είναι ξαπλωμένος για 30 λεπτά προτού γίνει η μέτρηση. Επίσης σημαντικό είναι το περιτύλιγμα του πιεσόμετρου να έχει πλάτος ανάλογο με την ηλικία, το σωματικό βάρος και τη σωματική διάπλαση του ασθενή.

Υψηλή πίεση στους ενήλικες υπάρχει όταν η συστολική πίεση είναι μεγαλύτερη ή ίση με 140 mmHg και η διαστολική μεγαλύτερη ή ίση με 90 mmHg. Στα παιδιά οι φυσιολογικές τιμές εξαρτώνται και από την ηλικία τους.

Προσοχή εφίσταται στο γεγονός ότι το να έχει κάποιος υψηλή πίεση δεν σημαίνει ότι είναι νευρικός, νιώθει ένταση ή ότι είναι υπερβολικά δραστήριος. Μπορεί κάποιος να είναι ήρεμος, άνετος και χαλαρός αλλά να έχει υψηλή πίεση.

Το πρόβλημα της αύξησης της αρτηριακής πίεσης είναι αρκετά διαδεδομένο στις μέρες μας και συχνά παραγνωρίζεται από τους πάσχοντες, καθώς για αρκετό καιρό μπορεί να μην εμφανίζονται συμπτώματα.

Η υπέρταση είναι μια κατάσταση στην οποία η αρτηριακή πίεση είναι αυξημένη σε επίπεδα άνω των φυσιολογικών ορίων. Η πίεση καταγράφεται με δύο αριθμούς. Ο μεγαλύτερος αριθμός (συστολική ή «μεγάλη») δείχνει την πίεση που ασκείται στις αρτηρίες σε κάθε συστολή (σύσπαση) της καρδιάς και ο μικρότερος αριθμός (διαστολική ή «μικρή») δείχνει την πίεση που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αρτηριών, όταν η καρδιά χαλαρώνει για να υποδεχτεί νέο αίμα.

Ένα άτομο θεωρείται υπερτασικό όταν η συστολική του πίεση είναι πάνω από 140mmHg και η διαστολική του πίεση πάνω από 90mmHg. Συνήθως διαπιστώνεται από τυχαίες μετρήσεις λόγω του ότι δεν εμφανίζει συμπτώματα. Ωστόσο, μερικοί άνθρωποι με υψηλή αρτηριακή πίεση αναφέρουν συμπτώματα όπως πονοκεφάλους (ειδικά στο πίσω μέρος του κεφαλιού και κατά τις πρωινές ώρες), ζαλάδα, ίλιγγο, εμβοές (βόμβο ή σφύριγμα στα αυτιά), διαταραχές στην όραση ή λιποθυμικά επεισόδια.

Αντιμετώπιση

Στην περίπτωση που τεθεί η διάγνωση της υπέρτασης, το άτομο θα πρέπει να χάσει βάρος εάν είναι υπέρβαρος, να ακολουθήσει ένα πρόγραμμα άσκησης, καθώς είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους μείωσης της υπέρτασης, να διακόψει το κάπνισμα, να περιορίσει την κατανάλωση του αλκοόλ, να ακολουθεί μια διατροφή με χαμηλά λιπαρά και λίγο αλάτι, αλλά και να αποφεύγει την κατανάλωση καφέ (όχι πάνω από ένα το 24ωρο).

Καλό είναι επίσης να τρώει περισσότερα φρούτα και λαχανικά. Οι πατάτες, τα καρότα, τα βερίκοκα, οι μπανάνες και τα μήλα είναι πλούσια σε κάλιο, το οποίο μειώνει την αρτηριακή πίεση.

Τέλος, θα πρέπει να μάθει να χαλαρώνει και να αποφεύγει το υπερβολικό άγχος. Εάν χρειαστεί, θα υποβληθεί σε κάποιες περαιτέρω εξετάσεις διερεύνησης της πίεσης ή θα ξεκινήσει συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή.

Προσοχή

Ένα σύνηθες σφάλμα που κάνει ο υπερτασικός, εάν δεν εμφανίζει συμπτώματα, είναι να μην συμμορφώνεται με τις ενδεικνυόμενες ιατρικές οδηγίες. Η υπέρταση, καθώς είναι μια χρόνια νόσος, απαιτεί πολλές φορές μόνιμη και συνεχή αγωγή και οι παραλείψεις εκθέτουν τον υπερτασικό σε σημαντικούς κινδύνους.

Ο υπερτασικός θα πρέπει ακόμη να γνωρίζει ότι η αγωγή που λαμβάνει, ενδέχεται να τροποποιηθεί με την πάροδο του χρόνου λόγω αντοχής στην λαμβανόμενη θεραπεία ή τροποποιήσεως λόγω ηλικίας και συνοδών παθήσεων, του είδους και της δοσολογίας των φαρμάκων.

Πρόληψη

Οι επιπλοκές της αρρύθμιστης αρτηριακής πίεσης είναι πολύ σοβαρές για να τις παραβλέψει κανείς.

Η ετήσια προληπτική παθολογική εξέταση είναι πολύ σημαντική, όχι μόνο για την πρώιμη ανίχνευση της υπέρτασης σε άτομα που δεν εμφανίζουν συμπτώματα, αλλά και για τον εξατομικευμένο καθορισμό των επιπέδων της πίεσης που πρέπει να έχει το κάθε άτομο ξεχωριστά ανάλογα με τη συνολική κατάσταση της υγείας του.

Επίσης, κατά την ετήσια προληπτική παθολογική εξέταση εντοπίζονται τα άτομα που λόγω κακής κληρονομικότητας ή κλινικών ευρημάτων ευρίσκονται σε ομάδα υψηλού κινδύνου για να αναπτύξουν αργότερα υπέρταση. Πολλά από αυτά τα άτομα θα επωφεληθούν από προγράμματα πρόληψης της υπέρτασης.

Η επαφή με τη φύση είναι γνωστό πως έχει “θεραπευτικές” ιδιότητες. Οι περισσότεροι από εμάς άλλωστε νιώθουμε όλες εκείνες τις μικρές αλλαγές στη διάθεσή μας κάθε φορά που περνάμε μία μέρα ή ίσως και κάποιες ώρες σε ένα ωραίο, πράσινο περιβάλλον, μακριά από το διαμέρισμά μας ή το γραφείο.

Αυτό όμως που δεν γνωρίζαμε μέχρι σήμερα είναι ότι ακόμη μία μικρή βόλτα, μισής ώρας, κάθε εβδομάδα σε ένα πάρκο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για υψηλή αρτηριακή πίεση, αλλά κακή ψυχική υγεία.

Πιο συγκεκριμένα, μία νέα έρευνα η οποία εκπονήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Queensland (UQ) και το ARC Centre of Excellence for Environmental Decisions (CEED) ήρθε να πάει ένα βήμα παρακάτω τα ευρήματα προηγούμενων μελετών, οι οποίες είχαν ανακαλύψει τη διασύνδεση μεταξύ της μακροζωίας και του να ζει κάποιος κοντά σε χώρους πρασίνου. Κι αυτό διότι από τις μελέτες εκείνες δεν είχε προκύψει κάποιο συμπέρασμα σχετικά με το κάθε πότε είναι ωφέλιμο να επισκέπτεται κάποιος τη φύση, προκειμένου να έχει βελτίωση της υγείας του.

Σύμφωνα όμως με τη νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στο περιοδικό Journal Nature Scientific Reports, φαίνεται ότι τα άτομα που επισκέπτονται χώρους πρασίνου για 30 λεπτά ή περισσότερο κάθε εβδομάδα τείνουν να έχουν χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης και υψηλής αρτηριακής πίεσης. Μάλιστα η μείωση της συχνότητας αυτών των δύο ασθενειών για τους επισκέπτες των πάρκων ήταν κατά 7% και 9% πιο χαμηλή για την κατάθλιψη και την πίεση, αντίστοιχα.

“Γνωρίζαμε για πολύ καιρό ότι η επίσκεψη σε πάρκα είναι επωφελής για την υγεία μας, αλλά τώρα ξεκινάμε να χτίζουμε τις γνώσεις μας γύρω από το πόση ακριβώς ώρα χρειαζόμαστε να περάσουμε σε πάρκο, προκειμένου να αποκομίσουμε τα θετικά αυτά αποτελέσματα” εξηγεί ο Αναπληρωτής Καθηγητής και ερευνητής για το UQ CEED, Richard Fuller. Σύμφωνα με τον ίδιο, μέχρι στιγμής “έχουμε συγκεκριμένες ενδείξεις ότι χρειαζόμαστε τακτικές επισκέψεις, τουλάχιστον μισής ώρας, ώστε να διασφαλίσουμε πως θα μειώσουμε τον κίνδυνο για υψηλή πίεση και κατάθλιψη”.

Στο πλαίσιο της μελέτης, σημειώνεται, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περίπου 1.538 κατοίκους του Μπρίσμπεϊν, στην Αυστραλία. Κάθε κάτοικος ρωτήθηκε σχετικά με 4 θέματα σχετικά με την υγεία του. Αυτά τα ζητήματα αφορούσαν την ύπαρξη μέτριας ή σοβαρής κατάθλιψης, αν βρίσκονταν υπό θεραπεία για υπέρταση, τις αντιλήψεις τους σχετικά με την κοινωνική συνοχή, και τον αριθμό των ημερών κατά τη διάρκεια των οποίων είχαν φυσική δραστηριότητα για πάνω από 30 λεπτά (κατά την εβδομάδα της έρευνας).

Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα άτομα που πραγματοποιούσαν μεγαλύτερους περιπάτους σε χώρους πρασίνου είχαν χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης και πίεσης, ενώ αυτοί που έκαναν πιο συχνά βόλτες είχαν μεγαλύτερα ποσοστά κοινωνικής ενσωμάτωσης. Παρατηρήθηκε επίσης ότι εκτός από την κατάθλιψη και την υπέρταση, οι τακτικές επισκέψεις σε χώρους πρασίνου, όπως είναι τα πάρκα, μπορεί επίσης να σχετίζεται και με την πρόληψη των καρδιακών παθήσεων, του άγχους και του στρες.

Πηγή: kalikardia.gr
Photo credit: Freepik.com

Το να ακολουθεί κάποιος ένα σωστό πρόγραμμα διατροφής, να αθλείται και φυσικά να λαμβάνει την αντι-υπερτασική αγωγή του αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την προστασία από την υψηλή αρτηριακή πίεση.

Μία νέα έρευνα όμως Γερμανών επιστημόνων έρχεται να αποδείξει πως κάποιον ρόλο στη θωράκιση του οργανισμού μας ενδεχομένως να παίζει και η μουσική του Mozart και του Strauss, καθώς όπως προκύπτει από νέα σχετική μελέτη φαίνεται να έχει την ικανότητα να μειώνει τις συγκεντρώσεις των λιπιδίων στο αίμα, αλλά και τον καρδιακό ρυθμό.

Πιο συγκεκριμένα, το ενδιαφέρον αυτό εύρημα προέρχεται από μία νέα μελέτη που εκπόνησαν οι Hans-Joachim Trappe και Gabriele Volt από το Ruhr University Bochum, στόχος της οποίας ήταν να εξετασθούν οι επιπτώσεις των διάφορων μουσικών ειδών στο ανθρώπινο καρδιαγγειακό σύστημα.

Όπως λοιπόν αναφέρεται στην τελευταία έκδοση της Deutsches Ärzteblatt International, για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές συνεργάστηκαν με 120 εθελοντές τους οποίους και χώρισαν σε δύο μεγάλες ομάδες, με τους μισούς από αυτούς να εκτίθενται σε μουσική για 25 λεπτά και τους υπόλοιπους να περνούν την ίδια ώρα σε απόλυτη σιωπή.

Μετά τον αρχικό διαχωρισμό, τα άτομα που επρόκειτο να περάσουν την ώρα ακούγοντας μουσική, χωρίστηκαν περαιτέρω σε 3 μικρότερα γκρουπ, έτσι ώστε κάποιοι από αυτούς να ακούνε μουσική του W. A. Mozart, κάποιοι να ακούνε του J. Strauss Jr. και κάποιοι να ακούνε μουσική από την ποπ μπάντα ABBA.

Πριν και μετά την έκθεσή τους ή την παραμονή τους στη σιωπή, δε, όλοι οι συμμετέχοντες είχαν υποβληθεί σε μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, του καρδιακού ρυθμού, αλλά Mozart της συγκέντρωσης κορτιζόλης.

Τι φάνηκε από τις μετρήσεις; Η κλασική μουσική του Mozart και του Strauss μείωσαν αξιοσημείωτα την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό, ενώ κάτι αντίστοιχο δεν συνέβη και με όσους άκουγαν τραγούδια των ABBA.

Ταυτόχρονα, στην ομάδα ελέγχου -που δεν άκουγε μουσική και η οποία αναπαυόταν σε ύπτια θέση- παρατηρήθηκε μεν μείωση της αρτηριακής πίεσης, αλλά το αποτέλεσμα ήταν εμφανώς κατώτερο συγκριτικά με εκείνο που προκάλεσε χαλάρωση με μουσική από τον Mozart ή τον Strauss

Έχει επίσης ενδιαφέρον ότι σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, όλα τα μουσικά ήδη φάνηκε να έχουν θετικά αποτελέσματα σε ό,τι αφορά τη μείωση των συγκεντρώσεων κορτιζόλης. Σύμφωνα, δε, με τους ειδικούς η μείωση των επιπέδων κορτιζόλης φαίνεται να επηρεάζεται και από το φύλο, με τους άνδρες να μειώνουν πολύ περισσότερο τα επίπεδά τους μετά την έκθεση στην κλασική μουσική. Αναφορικά με την ομάδα ελέγχου, τέλος, και σε αυτή την περίπτωση φάνηκε πως η ανάπαυση χωρίς μουσική δεν είχε το ίδιο δραστικά αποτελέσματα συγκριτικά με τη μουσική των Mozart και Strauss.

Πηγή: www.kalikardia.gr

Photo credit: Freepik

Παγκόσμια Ημέρα για την Υπέρταση η σημερινή και στην Ελλάδα η Εθνική Επιδημιολογική Μελέτη ΕΜΕΝΟ (2015-16) που έγινε σε δείγμα περίπου 6.000 ενηλίκων σε όλη την χώρα έδειξε (ενδιάμεση ανάλυση):

• πάνω από το 1/3 του πληθυσμού έχουν υπέρταση (περίπου 2.000.000 άτομα) και πάνω από το 1/2 των ηλικιωμένων έχουν υπέρταση
• 40% των υπερτασικών είναι αδιάγνωστοι (περίπου 800.000)
• 20% έχουν επιτύχει καλή ρύθμιση με φαρμακευτική θεραπεία (περίπου 1.500.000 είναι αρρύθμιστοι)
• οι άνδρες και οι νεότεροι υπερτασικοί έχουν συχνότερα αρρύθμιστη υπέρταση.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης (ΕΕΥ), Γ. Στεργίου, Καθηγητή Παθολογίας και Υπέρτασης, Κέντρο Υπέρτασης STRIDE-7, Γ’ Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Σωτηρία», Αθήνα «Τα ευρήματα αυτά έχουν άμεσες επιπτώσεις στη συχνότητα των εμφραγμάτων της καρδιάς και των εγκεφαλικών επεισοδίων στη χώρα μας και υπάρχει επιτακτική ανάγκη ανάπτυξης εθνικού προγράμματος διάγνωσης και ρύθμισης της υπέρτασης».

Με σκοπό τον εορτασμό της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Υπέρτασης και με μήνυμα «Μετρήστε την πίεσή σας», η ΕΕΥ θα πραγματοποιήσει Καμπάνια Ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την Υπέρταση που θα λάβει χώρα ανήμερα την Παγκόσμια Ημέρα (Τετάρτη, 17 Μαΐου), τόσο σε Αθήνα όσο και σε Θεσσαλονίκη. Η καμπάνια θα περιλαμβάνει ενημερωτικά περίπτερα και δωρεάν μετρήσεις αρτηριακής πίεσης από γιατρούς. Στην Αθήνα, το περίπτερο θα στηθεί στο Πάρκο που βρίσκεται στο σταθμό του Μετρό Ευαγγελισμός (Λ. Βασ. Σοφίας και Ριζάρη) και στη Θεσσαλονίκη στην πλατεία Αριστοτέλους. Και στις δύο πόλεις οι μετρήσεις θα πραγματοποιούνται μεταξύ 9.00-16.00.

Η υπέρταση παραμένει κύριος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για νόσο ή θάνατο διεθνώς. Αποτελεί την πρώτη αιτία νόσου στις ανεπτυγμένες χώρες, την πρώτη αιτία καρδιαγγειακού νοσήματος. Ειδικότερα, θεωρείται ως ο ισχυρότερος παράγοντας κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο και ένας από τους ισχυρότερους για στεφανιαία νόσο και έμφραγμα και καρδιακή ανεπάρκεια. Στην Ευρώπη περίπου το 50% των θανάτων σε άνδρες και γυναίκες αποδίδεται στα καρδιαγγειακά νοσήματα.

• Υπάρχουν διάφορα μέσα για να μειωθεί η πίεση χωρίς φάρμακα αλλά και καλά μελετημένα και δραστικά φάρμακα ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και να προληφθούν οι επιπλοκές της.
• Η υγιεινή διατροφή με πολλά φρούτα, λαχανικά και γαλακτοκομικά χωρίς πολλά λίπη, η μείωση του αλατιού στο φαγητό, η τακτική σωματική άσκηση (π.χ. γρήγορα βάδισμα για τουλάχιστον μισή ώρα τις περισσότερες μέρες της εβδομάδας), η διατήρηση κανονικού σωματικού βάρους και η αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση της πίεσης αλλά και να προλάβουν ή να καθυστερήσουν την εμφάνισή της.
• Υπάρχουν διάφορες επιλογές για φαρμακευτική θεραπεία, η οποία εξασφαλίζει αποτελεσματική προστασία από τα καρδιαγγειακά επεισόδια χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες.
• Για να επιτευχθεί άριστη ρύθμιση της πίεσης συχνά χρειάζεται συνδυασμός 2 ή περισσότερων φαρμάκων. Η θεραπεία επιλέγεται για κάθε περίπτωση ξεχωριστά, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενή. · Η θεραπεία είναι καθημερινή (συνήθως μόνο πρωινή, ή λιγότερο συχνά 2 ή σπάνια 3 φορές την ημέρα) και όχι περιστασιακή ή μεταβαλλόμενη ανάλογα με τις τιμές της πίεσης που βρίσκει ο ασθενής στο σπίτι.

Πηγή: iatronet.gr

Η υπέρταση, ιδιαίτερα στη μέση ηλικία, μπορεί ενδεχομένως να ανοίξει την πόρτα στην άνοια, αναφέρει η American Heart Association.

Ο Dr. Costantino Iadecola, καθηγητής στο Weill Cornell Medical College, της Νέας Υόρκης, δήλωσε ότι άνθρωποι με υπέρταση τείνουν να έχουν πιο πολύ άνοια. Δεν έχει αποδειχτεί επιστημονικά αν ο έλεγχος της υπέρτασης μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης άνοιας.

Υπάρχουν πολλές μικρές έρευνες παρατήρησης που εστίασαν σε ανθρώπους που αντιμετωπίστηκαν για αρτηριακή πίεση και γενικά φάνηκε βελτίωση στις νοητικές ικανότητες, δήλωσε ο Iadecola. Ωστόσο χρειάζεται έρευνα που θα εξετάζει συγκεκριμένα τη σχέση μεταξύ υπέρτασης και νοητικών ικανοτήτων.

Ο Iadecola δήλωσε ότι η υπέρταση είναι το χειρότερο για τον εγκέφαλο. Πρώτα βλάπτει τα αγγεία και οδηγεί στη σκλήρυνση των αρτηριών. Κατά δεύτερον επηρεάζει τα μικροσκοπικά αγγεία και την ικανότητα του εγκεφάλου να ελέγχει τη ροή του αίματος, που είναι αναγκαία για να εργάζεται φυσιολογικά.

Ο Iadecola σημείωσε ότι αν και επιστημονικά δεν έχουμε αποδείξεις, η αντιμετώπιση της υπέρτασης είναι σημαντική. Σώζει τον εγκέφαλο, την καρδιά και τα νεφρά. Ελλείψει αποδείξεων το καλύτερο που έχει κάποιος να κάνει είναι να ελέγχει την αρτηριακή του πίεση.

Η δήλωση δημοσιεύτηκε στη διαδικτυακή έκδοση του Hypertension.

Πηγή: iatronet.gr

Η αρτηριακή υπέρταση είναι μια κατάσταση όπου υπάρχει αυξημένη πίεση του αίματος που κυκλοφορεί στις αρτηρίες άνω των φυσιολογικών επιπέδων, σε σημεία που μακροχρόνια συνεπάγονται αύξηση του κινδύνου ασθένειας και θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα.

Πρόκειται για ένα αρκετά διαδεδομένο πρόβλημα στις μέρες μας, το οποίο συχνά παραγνωρίζεται από τους πάσχοντες, διότι για αρκετό καιρό μπορεί να μην εμφανιστούν συμπτώματα.

Οποιοσδήποτε μπορεί να την εκδηλώσει ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου ή φυλής, ενώ εκτιμάται ότι ένας στους τέσσερις ενήλικες έχουν υπέρταση. Όταν αυτή εκδηλωθεί, συνήθως παραμένει για την υπόλοιπη ζωή του ασθενούς, ωστόσο ο έλεγχος και η αποτροπή της είναι εφικτή με τα κατάλληλα μέτρα.

Η υπέρταση αποτελεί το συχνότερο ιατρικό πρόβλημα κατά την εγκυμοσύνη, το οποίο προκαλεί σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία του πλακούντα με αποτέλεσμα το μωρό να μην τρέφεται σωστά και να επηρεάζεται η ανάπτυξή του. Στις μητέρες, από την άλλη, παρατηρούνται αλλαγές στην λειτουργία των νεφρών και του ήπατος. Δημιουργούνται έτσι προβλήματα στην κάθαρση και την πήξη του αίματος, με συνέπειες που αν αφεθούν χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε εγκεφαλική αιμορραγία.

Η υπέρταση κατά την εγκυμοσύνη διαχωρίζεται κυρίως στις εξής κατηγορίες:

–  Χρόνια υπέρταση προϋπάρχουσα της εγκυμοσύνης, η οποία χαρακτηρίζεται από τιμές άνω των 140/90 mmHg που είτε προϋπάρχουν της εγκυμοσύνης είτε εμφανίζονται πριν την 20η εβδομάδα και συνήθως επιμένουν πέραν των 42 ημερών μετά τον τοκετό.

– Υπέρταση που εμφανίζεται μετά την 20η εβδομάδα της κύησης, η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί μετά την 6η εβδομάδα από τον τοκετό.

– Προεκλαμψία, η οποία χαρακτηρίζεται ως η πρώτη εμφάνιση αρτηριακής υπέρτασης με πρωτεΐνουρία (μια παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την αύξηση των φυσιολογικών επιπέδων της πρωτεΐνης στα ούρα και σχετίζεται με διάφορες παθήσεις) κατά την εγκυμοσύνη και αποτελεί την κατ’ εξοχήν αιτία μητρικής και εμβρυικής-νεογνικής νοσηρότητας και θνησιμότητας παγκοσμίως. Στην ουσία πρόκειται για το προηγούμενο στάδιο της εκλαμψίας, μιας επικίνδυνης κατάστασης του οργανισμού, που όμως λόγω των χαρακτηριστικών συμπτωμάτων που έχει η προεκλαμψία, προλαμβάνεται. Τα κυριότερα συμπτώματα που εμφανίζονται και γίνονται αντιληπτά είναι η αύξηση της πίεσης, η ψυχολογική αναστάτωση (σύγχυση) και το πρήξιμο (οίδημα) στα άκρα. Στους παράγοντες που σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα προεκλαμψίας περιλαμβάνονται η πρώτη εγκυμοσύνη, η ηλικία κάτω των 18 και άνω των 35 ετών, το προηγούμενο ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό προεκλαμψίας, η παχυσαρκία, η μεσολάβηση λιγότερων από 2 χρόνια ή περισσότερων από 10 χρόνια από την προηγούμενη εγκυμοσύνη, η χρόνια προϋπάρχουσα υπέρταση, η πολύδυμη κύηση, ο σακχαρώδης διαβήτης και η χρόνια νεφρική νόσος.

Τα συμπτώματα της υπέρτασης

Στα συμπτώματα της υπέρτασης κατά την εγκυμοσύνη περιλαμβάνονται:

– Αρτηριακή πίεση μεγαλύτερη από 140/90 mmHg
– Κατακράτηση Ύδατος (οίδημα-πρήξιμο)
– Ανεύρεση πρωτεΐνης στα ούρα (πρωτεϊνουρία)
– Πονοκέφαλοι
– Θόλωση της όρασης
– Φωτοφοβία
– Κούραση
– Ναυτία/εμετός
– Μειωμένη ποσότητα ούρων
– Πόνος στην κοιλία
– Δύσπνοια
– Αιμορραγική τάση

Οποιοδήποτε από τα παραπάνω συμπτώματα θα πρέπει να παραπέμψουν το άτομο στον ειδικό.

Αντιμετώπιση

Η υπέρταση της κύησης αρχικά παρακολουθείται στενά και εν συνεχεία χορηγούνται αντιυπερτασικά φάρμακα, τα οποία δεν προκαλούν γενετικές ανωμαλίες. Σκοπός της θεραπείας είναι να προχωρήσει η εγκυμοσύνη χωρίς σημαντικά προβλήματα για τη μητέρα ή το έμβρυο.

Για γυναίκες εγκύους όμως με τιμή αρτηριακής πίεσης 140-149mmHg / 90-95mmHg χρειάζεται μη φαρμακολογική θεραπεία, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχουν βλάβες στα όργανα στόχους. Επιπλέον, με βάση τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης, την ηλικία της εγκυμοσύνης και τον κίνδυνο που διατρέχουν μητέρα και έμβρυο θα πρέπει να γίνεται και περιορισμός ορισμένων δραστηριοτήτων.

Πρόληψη

Για την πρόληψη της υπέρτασης κύησης είναι σημαντικό να χρησιμοποιείται ελάχιστα ή καθόλου το αλάτι στα γεύματα, να πίνονται 6-8 ποτήρια νερό ημερησίως, να αποφεύγονται τα τηγανητά φαγητά, το αλκοόλ και η καφεΐνη, αλλά και το πρόγραμμα να περιλαμβάνει τακτικά ελαφρά άσκηση και ξεκούραση.

Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια Έλληνες σήμερα έχουν υπέρταση, με τους μισούς από αυτούς να είναι ηλικιωμένοι, το 40% να παραμένουν αδιάγνωστοι και μόνο το 20% να έχουν επιτύχει καλή ρύθμιση με φαρμακευτική θεραπεία, ενώ τα μεγαλύτερα ποσοστά αρρύθμιστης υπέρτασης συγκεντρώνουν οι άνδρες και οι νεότεροι.

Την εικόνα αυτή για τη νόσο στη χώρα μας αποτυπώνει η ενδιάμεση ανάλυση 4.000 ενηλίκων που πραγματοποίησε η Εθνική Επιδημιολογική Μελέτη ΕΜΕΝΟ (2015), τα ευρήματα της οποίας παρουσίασαν τη Δευτέρα σε συνέντευξη τύπου στην Αθήνα εκπρόσωποι της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης (ΕΕΥ), με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης (17 Μαΐου).

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΕΥ, Γ. Στεργίου, τα ευρήματα αυτά έχουν άμεσες επιπτώσεις στη συχνότητα των εμφραγμάτων της καρδιάς και των εγκεφαλικών επεισοδίων στη χώρα μας και υπάρχει επιτακτική ανάγκη ανάπτυξης εθνικού προγράμματος διάγνωσης και ρύθμισης της υπέρτασης.

Με την ευκαιρία της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Υπέρτασης και με μήνυμα «Μετρήστε την πίεσή σας», η ΕΕΥ θα πραγματοποιήσει καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την υπέρταση, η οποία θα λάβει χώρα σήμερα στην Αθήνα και την Θεσσαλονίκη. Η καμπάνια θα περιλαμβάνει περίπτερα ενημέρωσης και μετρήσεις αρτηριακής πίεσης από γιατρούς. Στην Αθήνα το περίπτερο θα στηθεί στο μετρό Ευαγγελισμός, ενώ στη Θεσσαλονίκη στην πλατεία Αριστοτέλους. Και στις δύο πόλεις οι μετρήσεις θα πραγματοποιούνται μεταξύ 11:00 με 15:00.

Στοιχεία για την υπέρταση

– Πάνω από 2.000.000 Έλληνες έχουν υπέρταση

– Πάνω από 800.000 είναι αδιάγνωστοι

– Πάνω από 1.500.000 είναι αρρύθμιστοι

– Η υπέρταση παραμένει κύριος αντιμετωπίσιμος παράγοντας κινδύνου για νόσο ή θάνατο διεθνώς. Είναι η πρώτη αιτία νόσου στις αναπτυγμένες χώρες, η πρώτη αιτία εγκεφαλικού επεισοδίου και καρδιακής ανεπάρκειας και η δεύτερη αιτία εμφράγματος της καρδιάς.

– Είναι εύκολο να διαγνωστεί και υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να μειωθεί χωρίς φάρμακα αλλά και καλά μελετημένα και δραστικά φάρμακα ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και να προληφθούν οι επιπλοκές της.

– Στην Ελλάδα πάνω από το 1/3 των ενηλίκων έχουν υπέρταση και πάνω από το 1/2 των ηλικιωμένων. 40% των υπερτασικών είναι αδιάγνωστοι και μόνο 20% έχουν επιτύχει καλή ρύθμιση με φαρμακευτική θεραπεία. Οι άνδρες και οι νεότεροι υπερτασικοί έχουν μεγαλύτερα ποσοστά αρρύθμιστης υπέρτασης(Εθνική μελέτη ΕΜΕΝΟ, ενδιάμεση ανάλυση 4.000 ατόμων).

– Η υγιεινή διατροφή με πολλά φρούτα, λαχανικά και γαλακτοκομικά χωρίς πολλά λίπη, η μείωση του αλατιού στο φαγητό, η τακτική σωματική άσκηση (π.χ. γρήγορα βάδισμα για τουλάχιστον μισή ώρα τις περισσότερες μέρες της εβδομάδας), η διατήρηση κανονικού σωματικού βάρους και η αποφυγή υπερβολική κατανάλωσης αλκοόλ μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση της πίεσης αλλά και να προλάβουν ή να καθυστερήσουν την εμφάνισή της.

– Υπάρχουν διάφορες επιλογές για φαρμακευτική θεραπεία, η οποία εξασφαλίζει αποτελεσματική προστασία από τα καρδιαγγειακά επεισόδια χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες.

– Για να επιτευχθεί άριστη ρύθμιση της πίεσης συχνά χρειάζεται συνδυασμός 2 ή περισσότερων φαρμάκων. Η θεραπείαεπιλέγεται για κάθε περίπτωση ξεχωριστά, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενή.

– Η θεραπεία είναι καθημερινή (συνήθως μόνο πρωινή, ή λιγότερο συχνά 2 ή σπάνια 3 φορές την ημέρα) και όχι περιστασιακή ή μεταβαλλόμενη ανάλογα με τις τιμές της πίεσης που βρίσκει ο ασθενής στο σπίτι.

– Η μακροχρόνια επίτευξη άριστης ρύθμισης μειώνει σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Υπέρτασης θεσπίστηκε με σκοπό να προβάλει το πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζει ο πληθυσμός εάν πάσχει από υπέρταση και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες, ώστε να προλαμβάνουν την εμφάνισή της, να την διαπιστώνουν έγκαιρα και να την ελέγχουν αποτελεσματικά.

Πηγή: Pmjournal.gr